“Có bao giờ ba mẹ nhận ra rằng chính mình đôi khi cũng rất dễ nóng giận, dễ buồn, dễ tổn thương, hoặc khó kiểm soát cảm xúc trong một số tình huống?” Người lớn còn như vậy, thì với trẻ nhỏ – khi não bộ và khả năng tự điều chỉnh vẫn đang phát triển – việc trẻ phản ứng mạnh, khóc, giận dỗi hay chưa biết cách kiểm soát cảm xúc là điều hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, trong thực tế, khi trẻ có những hành vi này, người lớn thường tập trung vào việc “sửa hành vi” mà quên đi rằng đằng sau mỗi hành vi là một cảm xúc mà trẻ chưa biết cách gọi tên và xử lý. Một đứa trẻ không “khó dạy” – chỉ là đang cần được hiểu đúng cảm xúc của mình. Chính vì vậy, giáo dục cảm xúc – xã hội (SEL) không phải là một phần bổ sung, mà là nền tảng cần được xây dựng từ rất sớm.
Trong một thời gian dài trước đây, mục tiêu của giáo dục chủ yếu hướng đến việc tạo ra những thế hệ “giống nhau” – cùng một cách học, cùng một chuẩn mực và cùng một cách đánh giá. Trong cách tiếp cận đó, sự khác biệt cá nhân đôi khi chưa được nhìn nhận đúng mức. Trẻ được kỳ vọng phát triển theo một “mốc chung”, và việc so sánh giữa các trẻ trở nên khá phổ biến. Tuy nhiên, khi hiểu rõ hơn về sự phát triển của trẻ nhỏ, chúng ta nhận ra rằng mỗi đứa trẻ có một nhịp phát triển riêng – về khả năng, tính cách và cách tiếp cận việc học. Trẻ không cần “giống người khác” để phát triển tốt – mà cần được hiểu đúng và hỗ trợ đúng. Chính vì vậy, cá nhân hóa trong giáo dục không còn là một xu hướng, mà trở thành một cách tiếp cận cần thiết trong giáo dục mầm non hiện đại.
Vì sao Nhà Nắng lựa chọn phương pháp này? Trong quá trình nghiên cứu và làm việc thực tế cùng với trẻ ở nhiều độ tuổi từ 12 tháng - 6 tuổi, Nhà Nắng nhận thấy rằng trẻ học tốt nhất khi được ở trong một môi trường an toàn để thử và sai, được tôn trọng nhịp phát triển riêng và được học thông qua trải nghiệm thực tế. Vì vậy, Play-based Learning không chỉ là một phương pháp, mà là cách Nhà Nắng xây dựng toàn bộ môi trường học tập cho trẻ.
STEAM có phải là một phương pháp riêng biệt? Trong những năm gần đây, STEAM trở thành một khái niệm quen thuộc trong giáo dục. Tuy nhiên, không ít phụ huynh khi nghe đến STEAM thường hình dung đó là một chương trình học riêng, hoặc những hoạt động mang tính “khoa học – công nghệ” phức tạp.
Vì sao nhiều trẻ “học rồi nhưng vẫn chưa hiểu”? Một thực tế khá phổ biến là trẻ có thể nhớ thông tin trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng lại nhanh chóng quên đi nếu không được trải nghiệm hoặc kết nối với thực tế. Điều này không phải vì trẻ không có khả năng học, mà vì cách học chưa phù hợp với cách não bộ phát triển trong giai đoạn đầu đời. Các nhà giáo dục như John Dewey đã chỉ ra rằng trẻ học hiệu quả nhất khi được tham gia vào quá trình trải nghiệm và khám phá. Từ nền tảng đó, phương pháp The Project Approach được phát triển bởi Lilian Katz và Sylvia Chard, và hiện nay được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới.
