The Project Approach là gì?

The Project Approach (Dạy học dự án) là phương pháp giáo dục trong đó trẻ học thông qua một chủ đề, phát triển thành dự án (project) kéo dài trong nhiều ngày, nhiều tuần thậm chí nhiều tháng.

Thay vì tiếp nhận kiến thức có sẵn từ giáo viên, trẻ là người chủ động đặt câu hỏi, quyết định mình sẽ học gì, tìm hiểu gì, từ đó trẻ được đi điều tra, khảo sát, phỏng vấn, thử nghiệm và dần hình thành hiểu biết của riêng mình. Điều quan trọng không nằm ở việc trẻ “biết được bao nhiêu”, mà là qua quá trình đó trẻ hiểu sâu đến đâu và học như thế nào.

Điều gì làm nên sự khác biệt của phương pháp này?

Điểm khác biệt lớn nhất của The Project Approach nằm ở cách trẻ tiếp cận việc học.

Việc học bắt đầu từ sự tò mò của trẻ, không phải từ nội dung có sẵn từ giáo viên. Quá trình học kéo dài đủ lâu để trẻ tìm hiểu sâu, thay vì chỉ dừng lại ở việc làm quen. Kiến thức trẻ học được không bị chia nhỏ thành từng môn, mà được liên kết các môn học lại và diễn ra trong cùng một hoạt động/ trải nghiệm.

Trong suốt quá trình đó, giáo viên không đưa ra câu trả lời ngay, mà đồng hành cùng trẻ thông qua việc quan sát, đặt câu hỏi và hỗ trợ đúng lúc. 

“Điều gì đã xảy ra với chú ốc sên này?”

“Chúng ta nên làm gì bây giờ?”

“Liệu có cách nào để ốc sên không bị bể chiếc vỏ không?”

Chính điều này giúp trẻ phát triển tư duy, giải quyết vấn đề một cách tự nhiên và bền vững hơn.

Một dự án học tập diễn ra như thế nào?

Một project thường trải qua ba giai đoạn.

Trẻ học được gì từ phương pháp này?

Khi tham gia vào các dự án học tập, trẻ không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn phát triển toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Trẻ dần hình thành khả năng hiểu sâu vấn đề và biết cách áp dụng vào thực tế, thay vì chỉ ghi nhớ. Ngôn ngữ và tư duy được phát triển thông qua việc trình bày ý tưởng, đặt câu hỏi và trao đổi với người khác.

Đặc biệt, kỹ năng xã hội và cảm xúc được phát triển rất rõ rệt khi trẻ học cách làm việc cùng bạn, lắng nghe, giải quyết xung đột và xây dựng mối quan hệ. Bên cạnh đó, trẻ cũng rèn luyện được sự tự tin, tính kiên trì, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần chủ động trong quá trình học.

Phụ huynh có thể đồng hành cùng trẻ như thế nào?

Trong quá trình đồng hành cùng phụ huynh, chúng tôi nhận thấy rằng khi ba mẹ hiểu con đang học theo “dự án”, cách tương tác sẽ thay đổi rất nhiều. Thay vì hỏi “Hôm nay con học gì?”, ba mẹ có thể hỏi:

“Con đang tìm hiểu điều gì?”

“Con đang thắc mắc điều gì về chủ đề này?”

Ba mẹ cũng có thể cùng con quan sát, tìm kiếm thông tin hoặc chia sẻ những trải nghiệm thực tế liên quan đến chủ đề mà con đang học. Những tương tác này giúp việc học của trẻ không dừng lại trong lớp học, mà tiếp tục được mở rộng trong đời sống hàng ngày.

Ngoài ra, ba mẹ chính là những chuyên gia tiềm năng để hỗ trợ con trong các dự án học tập. Khi có các câu hỏi khó, các con sẽ gửi đến ba mẹ những lá thư mời, khi ấy ba mẹ có thể đến trường để tham gia cùng con với vai trò là Chuyên gia, để giải đáp các câu hỏi, thắc của con.

Vì sao Nhà Nắng lựa chọn phương pháp này?

Trong quá trình triển khai thực tế, mỗi dự án tại Nhà Nắng không chỉ dừng lại ở việc “hoàn thành”, mà luôn có bước nhìn lại và đánh giá. Sau mỗi dự án, giáo viên cùng nhau quan sát, trao đổi để hiểu rõ hơn những gì trẻ đã trải nghiệm, đã học được và cần điều chỉnh gì cho những dự án tiếp theo. Chính quá trình này giúp chúng tôi nhận ra giá trị sâu sắc của The Project Approach.

Trẻ không chỉ phát triển về nhận thức, mà còn hiểu vấn đề một cách sâu sắc và biết cách ứng dụng vào thực tế. Đồng thời, khả năng ngôn ngữ, tư duy phản biện và đặt câu hỏi của trẻ cũng được hình thành một cách tự nhiên thông qua quá trình khám phá.

Đặc biệt, sự phát triển về tình cảm và kỹ năng xã hội là điều dễ nhận thấy nhất. Trẻ học cách hợp tác, lắng nghe, giải quyết xung đột và xây dựng các mối quan hệ với bạn bè, giáo viên, phụ huynh và cả cộng đồng xung quanh.

Bên cạnh đó, trẻ còn phát triển nhiều kỹ năng quan trọng như giải quyết vấn đề, sự tự tin, tính kiên trì và khả năng theo đuổi một mục tiêu đến cùng. Mỗi dự án cũng là cơ hội để trẻ thể hiện sự sáng tạo và phát triển cảm nhận thẩm mỹ thông qua các sản phẩm của mình.

Không chỉ trẻ, phụ huynh cũng trở thành một phần của quá trình học, khi được trực tiếp quan sát, tham gia và đồng hành cùng con. 

Với Nhà Nắng, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở kết quả của từng dự án, mà là việc tạo ra một môi trường nơi trẻ yêu thích việc đến trường, giáo viên phát triển không ngừng và phụ huynh thực sự đồng hành. Đây cũng chính là nền tảng giúp nhà trường xây dựng những dấu ấn riêng và phát triển bền vững.

Kết luận

The Project Approach không hướng đến việc dạy trẻ thật nhiều kiến thức trong thời gian ngắn, mà hướng đến việc giúp trẻ hiểu sâu và học một cách có ý nghĩa.

Mỗi dự án là một hành trình, nơi trẻ không chỉ khám phá thế giới xung quanh, mà còn dần khám phá khả năng của chính mình.


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Lilian Katz, L. G., & Chard, S. C. (2000). Engaging children’s minds: The project approach (2nd ed.). Ablex Publishing.

2. Sylvia Chard, S. C. (2012). The project approach: A practical guide for teachers. Scholastic.

3. Helm, J. H., & Katz, L. G. (2016). Young investigators: The project approach in the early years (2nd ed.). Teachers College Press.